De rechter
Kent u de begrippen "goed werkgever" en "goed werknemer"?
Van de werkgever wordt verwacht dat hij zorgvuldig en fatsoenlijk met de belangen van de werknemer omgaat. Hij verwacht van de werknemer dat deze binnen de grenzen van de mogelijkheden aan afspraken, zijn/haar beste inzet toont.
Voor de werknemer betekent dit dat hij die inzet geeft om de bedongen arbeidsprestaties te leveren.
In de praktijk geeft deze verhouding regelmatig aanleiding tot problemen. Vaak worden deze opgelost. Soms zijn de problemen dermate ernstig en aanhoudend dat deze leiden tot arbeidsconflicten die, als ze niet opgelost kunnen worden, leiden tot ontslag.
Veranderende omstandigheden, namelijk dat het bedrijfseconomisch slecht gaat en dat het bedrijf zich wenst te veranderen, leiden vaak tot reorganisatie en ontslag. De manier waarop deze zaken worden doorgevoerd zijn vaak weer aanleiding tot conflicten. Ondernemingsraden en vakbonden spelen dan een belangrijke rol.
De tegengestelde belangen van werknemer en werkgever veroorzaken, in onze visie, veel vermijdbare conflicten. Men (zowel werkgever als werknemer) maakt dan vaak de begrijpelijke fout de oplossing voor problemen prematuur in het juridische te zoeken. Ontslagprocedures toetsen vooral de procedurele zorgvuldigheid. Als daar wat aan schort, hetgeen meestal het geval is, worden resultaten van een juridische behandeling in toenemende mate onvoorspelbaar.
Waarom gaat dit zo vaak fout? Omdat het juridische niet meer aanreikt dan een wettelijk toetsingskader, waarin men geacht wordt vanuit eigen verantwoordelijkheid problemen op te lossen.
Te vroeg juridiseren en niet meer of anders communiceren leidt er meestal toe dat kwesties in meer of mindere mate onbeheersbaar polariseren en bij een behandeling door de rechter tot een onvoorspelbare uitspraak leiden met grote gevolgen. Op dat moment ziet u dat het beter was geweest dat verloop te voorkomen, maar de weg terug is inmiddels afgesloten.
Strategie en tactieken om deze effecten te voorkomen zijn beschikbaar..
Het arbeidsrecht verzekert procedureel dat werknemers als het gaat om een ontslag- of conflictsituatie gelijkwaardig zijn aan de werkgever.
Het conflict of de escalatie voorkomen is het beste. Hoe verzeker je dit (?). Door:
- gelijkwaardigheid te waarborgen in de behandeling van problemen;
- daarbij voortdurende respect te geven aan personen en hun belangen;
- daarbinnen in gezamenlijk overleg mogelijkheden tot oplossing te onderzoeken.
U bent uiteraard altijd vrij een beroep te doen op de rechtspraak, maar doe dit eerst (indien mogelijk) als je zeker van je zaak bent en andere wegen om tot een oplossing te komen, afgesloten zijn.
Werknemers die niet zeker zijn van hun gelijkwaardigheid en mogelijkheden geven zich de beste kansen eerst in overleg te gaan via belangenbehartiging.
Werkgevers die niet zeker zijn van hun zaak of tijdig zorgvuldig en preventief willen handelen zetten mediation in.
Zorgvuldigheid, de beste inzet geven, fatsoen, redelijkheid en billijkheid, daar draait het om.
Als laatste: Ga vooral geen eigen rechter spelen. Dan kan het goed verkeerd aflopen. Daar staat namelijk de wetgeving en rechtspraak weer voor opgesteld.
